สมุนไพร:ขลู่

หนาดวัว หนวดงิ้ว คลู (ใต้) หล่วงไซ (แต้จิ๋ว) หลวงซี (จีนกลาง)

Indian Marsh Fleabane

Pluchea indica (Linn.) Less.. Baccharis indica Linn.

COMPOSITAE

ลักษณะ

เป็นพืชทรงพุ่ม สูงประมาณ 1-2 เมตร แตกกิ่งก้านสาขามากโดยรอบต้น ใบเดี่ยว ทรงกลม เท่าใบพุดทรา ริมใบหยักแบบฟันเลื่อย ปลายมน ก้านใบสั้น มีขนละเอียดสีขาวปกคลุมทั้งใบ ใบเมื่อตากแห้งจะมีกลิ่นหอมเหมือนน้ำผึ้ง ดอกช่อขนาดเล็กออกรวมกัน ทรงพุ่ม ปลายดอกสีขาวออกม่วง

นิเวศวิทยา

มักเกิดตามที่ลุ่มชื้นแฉะตามป่าละเมาะทั่วไป มีมากบริเวณดินกร่อยในภาคกลาง ทนทานต่อสภาพดินฟ้าอากาศได้ดี … Read More

สมุนไพร:ตานเสี้ยน

Filicium decipiens Thw.

SAPINDACEAE

เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง เปลือกต้นสีน้ำตาลอ่อน ใบประกอบ ทางใบเป็นปีก ใบย่อยคล้ายใบมะยม ผลกลมเท่าลูกพุดทรา สีแดง รสหวานฝาด

สรรพคุณ

เปลือกต้น, เนื้อไม้ รสจืดเบื่อเมาเล็กน้อย ต้มดื่มแก้เสมหะ แก้อุจจาระพิการ

เป็นฟอง เป็นเม็ดสีเขียวสีขาว เป็นเสมหะ แก้ตานซาง แก้ตานขโมย

ราก รสจืดเมาเบื่อ ต้มดื่มขับพยาธิทุกชนิด แก้พิษตานซาง กล่อมอาจม แก้อุจจาระพิการเป็นสีต่าง ๆ

 

Read More

สมุนไพร:ไพรดำ

ไพรดำ ไพรม่วง ดากเงาะ จะเงาะ

Zingiber ottensii Valaton. ZIBGIBERACEAE

เป็นพืชจำพวกเหง้าเหมือนไพร ใบเดี่ยวรูปหอกปลายใบแหลม ไม่เรียว เหมือนไพรธรรมดาสีเขียวเข้ม กาบใบสีมวงดำ ลำต้นอวบ เนื้อใบและเหง้าสีม่วงอ่อน กลิ่นหอบฉุน ดอกอัดกันเป็นช่อทรงกรวยกลมเรียวยาว กาบหุ้มดอกสีม่วงดำ กลีบดอกเป็นหลอดปลายบานเป็นปากสีเหลือง

สรรพคุณ

ใบ รสขื่นเอียน ต้มเอาน้ำอาบ แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว แก้ปวดเมื่อย

ดอก รสขื่น ต้มหรือตำกับสุรารับประทานแก้ช้ำใน กระจายเลือดที่เป็นลิ่มเป็นก้อน กระจายโลหิตอันเกิดแต่อภิญญาณธาตุ ทำลายเลือดเสีย ขับระดู

ต้น รสฝาดขื่นเอียน ต้มดื่มแก้อุจจาระธาตุพิการ แก้ธาตุพิการ

ราก รสขื่นเอียน ต้มดื่ม แก้เลือดกำเดาออกทางปากทางจมูก … Read More

สมุนไพร:คงคาเดือด

คงคาเดือด หมากเล็กหมากน้อย ตะไลคงคา ตะไล ช้างเผือก(ลำปาง)

Arfeuillea arborescens Pierre. SAPINDACEAE

เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ ใบประกอบเหมือนใบมะเฟือง แต่บางกว่า ใบแก่มักจะมีจุดสีเหลืองน้ำตาลโดยทั่วไป ดอกเล็ก ๆ สีม่วงออกเป็นช่อในฤดูหนาวผลัดใบ กลิ่นหอม เกิดตามป่าดงดิบ และป่าเบญจพรรณ

สรรพคุณ

เปลือกต้น รสเย็นติดจะฝาด ต้มดื่ม แก้คัน แก้แสบร้อนตามผิวหนัง แก้ซางตัวร้อน แก้ร้อนในกระหายน้ำ ดับพิษไข้ แก้ไอ เจริญอาหาร

เนื้อไม้ รสเย็นติดจะฝาดขม ต้มดื่มฆ่าพยาธิ แก้ชาตัวร้อน แก้แสบร้อนตามผิว แก้พิษร้อนใน กระหายน้ำ ดับพิษไข้ เจริญอาหาร

Read More

สมุนไพร:อังกาบ

ทองระอา อังกาบเมือง คันชั่ง ก้านชั่ง

Barleria crlstata Linn.

ACANTHACEAE

เป็นไม้ทรงพุ่ม สูง 1-2 ม. ใบเดี่ยวรูปหอกปลายเเหลบ ผิวเรียบบาง สีเขียวอมเหลือง ดอกอัดกันเป็นช่อ ดอกมีหลายสี คือ สีเหลืองสด สีฟ้า สีขาว กลีบรองดอกสีเขียว เรียงกันเป็นแท่ง ออกที่ปลายกิ่ง ฝักกลมรี มี 4 เมล็ด

สรรพคุณ

ใบ รลขมเฝื่อน ต้มหรือชงน้ำร้อนดื่ม แก้หวัดในเด็ก แก้ไข้ แก้ปวดตามข้อ แก้บวม แก้คัน แก้ท้องผูก แก้อาหารไมย่อย

แก้เลือดออกตามไรฟัน… Read More

สมุนไพร:เสน่ห์จันทร์แดง

ว่านเสน่ห์จันทร์แดง

Homalomena rubescens Kunth.

ARACEAE

เป็นพืชจำพวกเหง้า ใบเดี่ยวรูปหัวใจ สีเขียว ก้านใบสีแดงเข้ม กาบใบห่อหุ้มลำต้น ดอกเล็ก ๆ สีเหลืองอัดกันแน่นเป็นแท่งกลมยาว กาบหุ้มดอกสีแดง นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ

สรรพคุณ

เหง้า รสเมาเบื่อ ตำพอกหรือหุงเป็นน้ำมันทา แก้โรคไขข้ออักเสบ รักษาแผล

เป็นพืชที่มีพิษทั้งต้น ห้ามรับประทาน

Read More

สมุนไพร:ธรณีสาร

ธรณีสาร มะขามป้อมดิน ว่านธรณีสาร

Phyllanthus puIcher Wall, EUPHORBIACEAE

เป็นไม้ขนาดเล็ก สูง 2-3 ฟุต ใบประกอบคล้ายใบขาม ใบหุบได้ในเวลากลางคืน มักออกเป็นกระจุกที่ปลายกิ่งคล้ายร่ม ดอกออกตามง่ามใบย่อย ห้อยอยู่ใต้ใบก้านและฐานสีแดง กลีบสีเหลือง

ใบ รสจืดเย็น ตำพอกเหงือก แก้ปวดฟัน ตำพอกแก้ฝี แก้ปวดบวม แก้คัน

ต้น รลจืดเย็น ต้มดื่ม แก้ปวดท้อง ฝนทาแก้พิษฝีแก้อักเสบ ทาท้องเด็กแก้ขัดเบา ราก รสจืดเย็น บดผสมพิมเสนกวาดคอเด็ก แก้ตัวร้อน แก้พิษตานซาง ต้มดื่ม ขับลมในลำไส้

Read More

สมุนไพร:หางกระรอก

หญ้าหางกระรอก หญ้าหางเสือ หญ้าหางอ้น หางหมา หางหมาจอก

Uraria crinita Desv., u.latifolia Prain. (หางกระรอก), u.macrostachya Wall. (หางเสือ)

LEGUMINOSAE

เป็นพืชจำพวกหญ้าทรงพุ่ม มีขนตลอดทั้งต้น ใบประกอบ 3-7 ใบ มีหลายๆชนิด คือ ชนิดดอกใหญ่ สีม่วงคราม ยาวถึง 50 ซม. เรียกหญ้าหางเสือ ชนิดดอกเล็ก สีม่วงคราม ช่อดอกยาว 15-30 ซม. และชนิดสีชมพูม่วง ช่อดอกยาว 15-20 ซม. มีทั้งชนิด ใบเรียวยาว ใบอ้วน … Read More

สมุนไพร:เสลดพังพอนตัวผู้

เสลดพังพอน ชองระอา

Barleria lupulino Undl. ACANTHACEAE

เป็นไม้พุ่มขนาดย่อม สูง 3-6 ฟุต ตามข้อและโคนใบ มีหนามแหลมยาว ใบเดี่ยวรูปหอกแคบปลายแหลม เส้นใบและก้านใบสีแดงอมดำ ดอกช่อกลมทรงกรวย กลีบดอกสีเหลือง โคนเป็นหลอดปลายบานเป็นปาก

สรรพคุณ

ใบ รลจืดเย็น ตำผสมสุราคั้นเอาน้ำดื่ม กากพอกแก้พิษงู แก้ไฟลามทุ่ง แก้พิษแมลงกัดต่อย

ราก รสจืดเย็น ฝนกับสุราดื่มและทาแก้พิษงู แก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย

Read More

สมุนไพร:พิลังกาสา

พิลังกาสา ทุรังกาสา ตาปลา ราม จิงจำ จ้ำก้อง มาตาอาแย

Pogostemon cabin Beasth. LABIATAE

เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม สูง 2-5 ม. ต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านสาขามาก ใบเดี่ยวรูปหอกปลายแหลม ก้านใบสั้นสีแดง ดอกเล็กสีขาวแกมชมพู ออกเป็นช่อผลกลมโตขนาดเมล็ดพริกไทย เป็นพวง เมื่อสุกมีสีดำ

สรรพคุณ

ใบ รสเฝื่อน ต้มดื่ม แก้ตับและปอดพิการ

ดอก รสเฝื่อน ต้มเอาน้ำล้างแผลฆ่าเชื้อโรดบาดแผล

ลูก รสร้อนสุขุม ต้มหรือบดเป็นผงชงนํ้าร้อนดื่ม แก้ไข้ท้องเสีย แก้ลมพิษ แก้ราตุพิการ แก้ซางขโมย ค้น รสเร่อนเมา … Read More